شمس الدين محمد بن محمود آملي
505
نفائس الفنون في عرائس العيون ( فارسى )
و چون مربع 3 در 3 ادوار ندارد و در او حذف دور و تميز دور باقى بنقطه ها محتاج نباشد بلكه يكيرا در بيت وسط سطر اول طولى بنهند و اين بيت چون مجاور قطر است و بحسب ضابطه مذكوره وضع عدد ديگر در اين سطر ممكن نه بقطر آخر نقل كنند و 2 را در آنجا نهند . و اين بيت چون مجاور بيت وسط اين سطر است و وضع عدد ديگر ممكن نيست ببيت وسط سطر اول عرضى روند و 3 را آن جا نهند . و چون پيش از آن به غير از قطر خانه نيست به خانه بالاى وسط سطر آخر طولى كه بيت قطر است آيند و 4 در آن جا نهند . و چون بالاى او وضع عددى ممكن نيست و بر بالاى بيت وسط سطر اول عرضى هم بيتى نبود غير از قطر و وضع عدد بحسب قاعدهء مذكوره در او ممكن نه پس نقل كنند بدورى ديگر و آنجا پيش از يكخانهء نيست 5 را در آنجا وضع كنند و نصف خانهاى مربع ممتلى شد . پس عدد اقسام ضلع را كه آن سه است در نفس خود ضرب كنند و يكى را بر آن افزايند تا ده شود 4 را كه در قطر موضوعست از آن كم كنند و باقى را كه آن شش است در قطر خالى كه مقابل اوست بنهند و 3 را از ده كم كنند و باقى را كه آن 7 است در مقابل او بنهند و 2 را از 10 كم كنند و باقى را در قطر مقابل بنهند وضع تمام شود . اما در مربع 7 در 7 چون ادوار دارد بعضى را بنقاط امتياز كنند و بعد از آن يكى را در بيت وسط سطر اول طولى بنهند و 2 و 3 را در زير او چون زياده ممكن نبود بواسطه آنكه ببيت مجاور قطر رسيد از آنجا نقل كنند ببيت اخير سطر اخير